Năm ngoái mình đi dự một đám lễ tuần của gia đình người Chăm kia

Năm ngoái mình đi dự một đám lễ tuần của gia đình người Chăm kia. Bà cụ được làm lễ lần này đã qua đời đâu hơn bảy chục năm, hồi đó con cháu nghèo chưa làm lễ được nên xem như bà chưa siêu thoát. Nên mặc cho bao nhiêu năm thì bao, khi có khả năng nhất định phải làm lễ.
Lễ trong ba ngày, đâm hai con trâu, mời bà con ăn uống.
Hai con trâu là do con cháu các đời dặn nhau phải làm lớn cho bà vì đã hứa, chớ theo lễ thì chỉ cần ba con gà thôi. Không đủ tiền mua ba con gà (để làm phép cúng gọi hồn người chết chớ hông phải để ăng) thì chỉ cần một con, và cá cũng được.
Nhưng hay nhất là phần chính: cúng cho người chết. Gia đình cần xài thứ gì hay mới mua được thứ gì thì mang ra hết bãi đất trống gần nghĩa trang cho thầy làm phép. Làm phép là chạm tay lần lượt vào từng vật rồi đọc kinh gởi nó cho người bên kia. Làm phép xong lại mang hết về nhà.
Nên có người chở đi cả tấm nệm, có người chở cái quạt, có người chở cả cái tủ lạnh cỡ vừa vừa (lớn quá thì thầy làm phép luôn ở nhà), còn bánh trái hoa quả, nồi cơm điện, máy xay sinh tố, quần áo vải vóc, gương lược đèn pin kim chỉ… tất tần tật, cúng được hết. Nguyên tắc là người đang sống bên cõi này chia sẻ đồ dùng cho người bên cõi kia. Bên này mua được cái gì mà nhằm dịp cúng tuần thì chia cho bên kia cùng xài.
Tuyệt nhiên không có bất cứ thứ gì được bỏ ra vô số công sức và tiền bạc chế tạo ra rồi bị đốt cái rẹt thành tro.
Nghĩa trang là một trảng cát sạch sẽ trắng tinh, chỉ có rất nhiều đá tảng hình cầu, hàng rào xương rồng bao quanh và những bụi dương rì rào trên đầu.
Mỗi dòng họ được chia một phần đất, chôn lần lượt từ đầu tới hết, rồi chôn lại từ đầu. Thân xác chỉ đặt trong chiếc nhà táng làm bằng tre đưa ra nghĩa trang rồi chôn trần không quan tài nên rất mau tan thành cát bụi. Chỉ có hai tảng đá hình cầu, một phía chân, một phía đầu làm dấu (đã sửa). Trong một khoảnh đất, hàng chục người, hàng trăm người đã chia sẻ chỗ nằm cuối cùng với nhau. Không đắp nấm. Các tảng đá chồng lên và đặt san sát cạnh nhau, nhưng mặt đất vẫn phẳng phiu chỉ có màu của cát. Thanh tịnh, trong sáng và thản nhiên.
Tết, người ra thăm mộ rộn ràng, mặc những sắc áo rực rỡ nhất.
Nghĩa trang của paley mình tới hôm đó, rộng đâu chừng ngàn mét vuông, đã chôn cả trăm năm mà không hề bị dồn ứ, cũng không hề đượm không khí thăm thẳm sầu não hay lô nhô đủ mọi ngôi mộ kín đáo hay lộ liễu khoe sự giàu sang hơn người. Không có những bài thơ khắc trên bia nhiều khi rất giàu sự hài hước hay phô trương hoa mỹ xốp rộp như một đám bông. Không ai phải thuê người canh mộ, giữ mộ, cũng không có đám đông nào nửa đêm ra đốt vàng bạc cầu xin trúng số đề.
Dân tộc Kinh (tên cũng ghê như người) nên lập bộ Học hỏi để đi học dân tộc Chăm của tui vô số điều.
——— Em mượn cái hiềng quá đẹpp của bác Huỳnh Văn Nam bên Zing nha bác, cảm ơn bác nhìu nhìu

47 thoughts on “Năm ngoái mình đi dự một đám lễ tuần của gia đình người Chăm kia

  1. Barbra Chen

    Cái này thì em hoàn toàn đồng ý và ủng hộ. Có đâu mà nhà nghèo thì đắp đất, nhà giàu thì xây thành lâu đài lun. Nhìn ko ra thể thống gì hết.

    Reply
    1. Hoang Xuan

      có cái nghĩa trang ở ngoại thành Huế, nổi tiếng vì xây mộ sau nhiều tiền hơn mộ trước đó bạn

      Reply
    1. Vo Kieu

      Hôm 2.9 có đứa cháu tài trơ đi du lịch biển vĩnh hy .lên sóng mấy tấm cho vui em ơi. Em còn ở pr hả .

      Reply
  2. Tho Ngo

    Hay quá. Bữa qua có cậu cán bộ xã trên Đồng Văn tâm sự. Em phải vận động mãi bà con mới cho người chết vào quan tài.

    Reply
    1. Hoang Xuan

      bó tay. cho vô quan tài bằng gỗ thì phá rừng, cho vô quan tài bằng kẽm thì hồi nào mới phân hủy.

      Reply
  3. Hong Nguyen

    Hoang Xuan Suy cho cùng, dân tộc gì cũng phải học, học cái đơn giản gọn nhẹ của dân tộc khác, loại bớt mấy cái rườm rà lãng phí, khoe khoang hợm hĩnh, c nhợ 🙂

    Reply
  4. Bui Uyen

    Nghe chị tả thấy văn minh và thanh tịnh quá! Nhiều cái các dân tộc khác văn hoá hay hơn dân tộc Kinh nhiều, mà chả ai buồn học hỏi nhau, chắc để giữ bản sắc 😀
    Ví như em thích dân tộc nào đó cho về ở thử với nhau mấy ngày, ko ưng thì thôi, ưng mới cưới về, mà là cô gái quyết định, văn minh ác 🙂

    Reply
    1. Hoang Xuan

      dân Kinh mà mới ở với nhau mấy ngày chắc chưa ăn thua Uyên nhở, còn lừa nhau được ác :v

      Reply
    1. Hoang Xuan

      điện không dây rùi em, chớ hông có điện lấy gì mấy ổng sạc pin bay là là tối ngày được

      Reply
    1. Hoang Xuan

      ý bạn ơi, X chỉ biết bằng cái móng chưn út con kiến thôi. Bạn search Văn hóa của người Chăm mà đọc

      Reply
  5. Myhoang Tran

    Mà mình rất quí bạn, một nhà báo chân chính dễ thương. Chúc bạn nhiều sức khỏe. Cảm ơn bạn nhen.

    Reply
  6. Hoang Xuan

    dạ còn. em xin chị hình lễ tuần của người Chăm mình á chị, mà chắc chị cũng hổng chụp hình lễ năm ngoái đâu chị ha

    Reply
  7. Triệu Phong Đinh

    Bài hay quá , nghỉ đến cảnh mình được vùi trong cát trắng tinh …thế cũng sướng

    Reply
    1. Hoang Xuan

      bạn tìm đọc mới thấy càng hay, chuyện tôi kể chỉ bé téo tẹo tèo teo tí tị chưa ăn thua gì bạn ơi

      Reply
  8. Nghé Bống

    Cái nghĩa trang ấy sẽ đến ngày lật cát là đụng xương ấy chị ơi. Nghĩ cũng sợ ạ

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *